کولیس چیست ، نحوه کار ، تشریح کولیس

کولیس چیست؟

  • کولیس وسیله ای برای اندازه گیری قطر داخلی و خارجی قطعات بواسطه تماس فیزیکی است.

  • یک کولیس ساده از ترکیب یک خط کش مدرج و یک ورنیه متحرک ساخته شده است که دارای دو شاخک میباشد 

  • شاخک کوچک برای اندازه گیری قطر داخلی و شاخک بزرگ برای اندازه گیری قطر خارجی استفاده میشود

  • همچین معمولا دارای یک دنباله است که وظیفه آن سنجس عمق در حالت عمودی و افقی می باشد .

  • کولیس از لحاظ شاخص دارای انواع (ساده، عقربه ای ، دیجیتال )

  • و از لحاظ ساختار دارای نمونه های

  • (استاندارد، داخل سنج ، خارج سنج فک بلند ، کولیس پایه دارو کولیس عمق سنج)می باشد ، که به نحوه کار هریک می پردازیم.

  • ابزار کولیس را کلیس ، کالیپر نیز می نامند.

 

تاریخچه ساخت کولیس :

  • پیشینه خلق ابزار دقیق به حدود 300 سال قبل در فرانسه باز می گردد.

  • زمانیکه  اندازه گیری دقیق به روش مطابقت و تقسیم توسط یک ریاضیدان فرانسوی(پیرورنیه) کشف شد.

  • این نوع اندازه گیری بسیار دقیق تر از خط کش بود.

  • کولیس با شکل و فرم کنونی درسال 1851 توسط جوزف .ار. براون  Josegh.R.Brown  در ایالات متحده امریکا اختراع شد.

  • چندی بعد درادامه  کمپانی  Brown and Sharpبرای تولید این ابزار اندازه گیری دقیق تاسیس شد.

  • در سال 1934 کمپانی ژاپنی میتوتویو    Mitutoyoبا تولید انبوه کولیس وارد عرصه تولید ابزار دقیق شد.

  • میتوتیو اولین بار استفاده از فولاد ضد زنگ را برای ساخت کولیس پیشنهاد داده و کولیس های ضد زنگ که مقاوم در برابر آب و روغن بودند را تولید کرد.

  • به دنبال این موضوع تولید کولیس ساعتی و کولیس دیجیتال نیز آغاز شد.

  • امروزه کولیس هایی با طول 2000 سانتی متر برای کارهای بزرگ درصنعت، تولید میشوند که معضل بزرگ سنگینی آن ها نیز با فن آوری استفاده از فیبرهای کربنی حل شده است. 

 

نحوه کار و کاربرد کولیس چگونه است؟

  • کولیس به دلیل داشتن تنوع و سهولت در اندازه گیری یکی از مهمترین ابزارهای میباشد

  • دقت اندازه گیری آن از خط کش معمولی بسیار بالاتر بوده و در کارگاه های کوچک و بزرگ و آزمایشگاه ها یافت میشود.

  • هرچند میزان دقت کولیس به چگونگی درجه بندی ورنیه آن و یا صفحه نمایشگر بستگی دارد.

  • در صنعت برای اندازه گیری قطر استوانه ها و سیلندر و پیستون و طول وسایل مختلف از انواع کولیس ها با طول های مختلف استفاده میشود.

  • کولیس های ورنیه ،کولیس دیجیتال و کولیس های عقربه ای ابعاد را به طور مستقیم و بادقت بالا اندازه گیری میکنند.

  • برای اندازه گیری به ساده ترین روش قرار دادن شی بین دو فک و ثابت کردن آن به وسیله پیچ است به این صورت که

  • شاخص بزرگ با اعداد روبرو شده و شاخص کوچکی که با یکی از اعداد مترادف شده باشد به عنوان عدد ریز خوانده می شود.

  • برای مشاهده ویدئو آموزشی خواندن کولیس ورنیه به لینک زیر مراجعه کنید:

  • https://www.aparat.com/v/tn4Ie

 

بخش های تشکیل دهنده یک کولیس ساده:

  • 1 فک خارجی برای اندازه گیری ابعاد خارجی از جمله قطر خارجی

  • 2 فک داخلی برای اندازه گیری ابعاد داخلی از جمله قطر داخلی

  • 3 پروب عمق که برای اندازه گیری ارتقاع و عمق به کار گرفته میشود.

  • 4 مقیاس اصلی که تا 1 میلی متر را اندازه میگیرد.

  • 5 مقیاس اصلی برحسب اینچ

  • 6 مقیاس ورنیه که تا 0.1 میلی متر تا 02/0 است.

  • 7 مقیاس ورنیه که دقت با ضریب از اینچ میدهد.

  • 8 گیره برای جلوگیری از حرکت قسمت متحرک و یا آسان کردن حرکت آن

  •  

 

کولیس ورنیه یا ساده      VERNIER CALIPER

                                                                                                                                                                         

  • کولیس ساده قابلیت اندازه گیری قطر داخلی و خارجی را دارند.

  • کولیس های ساده بکارگرفته شده در صنعت 0.02 میلی متر و یا 0.001 اینچ دقت اندازه گیری دارند.

کولیس عقربه ای ( ساعتی) DIAL CALIPER

  • کولیس عقربه ای مشابه کولیس ساده است اما قرائت عدد در کولیس عقربه ای ساده تر است.

  • به این صورت که پس از خواندن عدد از روی خط کش اصلی عدد که عقربه نشان میدهد را به ان اضافه میکنیم. 

  • برای بالارفتن دقت یک پیچ برای ثابت کردن عقربه وجود دارد .

 

کولیس دیجیتال DIGIMATIC CALIPER

  • کولیس های دیجیتال مشابه کولیس های عقربه ای و ساده هستند

  • و به راحتی اندازه را روی صفحه نمایش خود نمایش میدهند.

  • علاوه بر این کولیس های دیجیتال قابلیت تبدیل واحد به سانتی متر،میلی متر و اینچ را دارند .

  • برخی مدل ها میتوانند اندازه های دیفرانسیلی را محاسبه کنند.

  • و دارای حافظه برای اندازه ها هستند این قابلیت برای کارهای دشوار مناسب است که در لحظه نمیتوان عدد روی مانیتور را قرائت کرد.

  • همچنین قابلیت اتصال به کامپیوتر را داشته و داده ها را با اتصال به برنامه های اماری نمایش میدهند و قابل پردازش اند.

  • این کولیس ها مانند کولیس های عقربه ای دارای پیچ هستند.

کولیس داخل سنج  INSIDE CALIPER

  • این نوع کولیس برای اندازه گیری قطر داخلی قطعات استفاده میشود و در انواع ( استاندارد ، میله ای ، کاردی ) می باشد.

  • این مدل از کولیس در نمونه های دیجیتال ، ساعتی و ورنیه ای ساخته می شود .

کولیس فک بلند  LONG JAWS CALIPER

  • کولیس خارجی با فک بلند برای اندازه گیری قطر خارجی استفاده میشود و با دقت بالایی ابعاد بزرگ همچون قطر یک لوله بسیار بزرگ را اندازه گیری میکند.

 

کولیس عمق سنج DEPTH CALIPER

  • این نوع کولیس همان طور که از نامش پیداست ، قابلیت اندازه گیری عمق را در طول های مختلف دارد .

  • کاربرد آن در داخل حفره های عمودی و افقی است و دارای شکل ظاهری صلیبی می باشد .

  • این نوع کولیس در نمونه های ساده ، دیجیتال و عقربه ای ساخته می شود .

  •   

کولیس پایه دار ، کولیس ارتفاع سنج  HEIGHT GAGE CALIPER

  • این نوع کولیس از یک یا دو محور عمودی و یک پایه رومیزی تشکیل شده است و دارای یک شاهین به عنوان شاخص می باشد.

  • قطعه در زیر آن قرار گرفته و ارتفاع آن سنجیده می شود و این مدل از کولیس در طولهای 30 -60 -100 سانتی متر می باشد.

  • نمونه های ورنیه ای ، عقربه ای ، دیجیتال به صورت تک محور و دو محور از این کولیس قابل تهیه است .

 

برند های سازنده کولیس :

  • علاوه بر حضور برند معتبر میتوتویو ژاپن ، برند های اینسایز INSIZE و اکاد ACCUD

  • که هر دو تحت لیسانس کشور اتریش در چین ساخته می شود در ابزار یار موجود و اماده تحویل می باشد .

 

  • ابزاریار به عنوان نماینده فروش محصولات آکاد انواع کولیس را گارانتی و خدمات پس از فروش عرضه می نماید.

  • خرید میتوتویو اصل ژاپن با تضمین اصالت کالا در ابزار یار با عنوان وارد کننده و عاملیت فروش MITUTOYO

  • کولیس های برند شناخته شده اینسایز در ابزار یار با قیمت مصوب نمایندگی فروش INSIZE  ارائه می شود .

کولیس چیست ، نحوه کار ، تشریح کولیس
کولیس چیست ، نحوه کار ، تشریح کولیس
Product rating: 4.5 out of 5 with 750 ratings

کولیس چیست ، نحوه کار ، تشریح کولیس

کولیس چیست؟

  • کولیس وسیله ای برای اندازه گیری قطر داخلی و خارجی قطعات بواسطه تماس فیزیکی است.

  • یک کولیس ساده از ترکیب یک خط کش مدرج و یک ورنیه متحرک ساخته شده است که دارای دو شاخک میباشد 

  • شاخک کوچک برای اندازه گیری قطر داخلی و شاخک بزرگ برای اندازه گیری قطر خارجی استفاده میشود

  • همچین معمولا دارای یک دنباله است که وظیفه آن سنجس عمق در حالت عمودی و افقی می باشد .

  • کولیس از لحاظ شاخص دارای انواع (ساده، عقربه ای ، دیجیتال )

  • و از لحاظ ساختار دارای نمونه های

  • (استاندارد، داخل سنج ، خارج سنج فک بلند ، کولیس پایه دارو کولیس عمق سنج)می باشد ، که به نحوه کار هریک می پردازیم.

  • ابزار کولیس را کلیس ، کالیپر نیز می نامند.

 

تاریخچه ساخت کولیس :

  • پیشینه خلق ابزار دقیق به حدود 300 سال قبل در فرانسه باز می گردد.

  • زمانیکه  اندازه گیری دقیق به روش مطابقت و تقسیم توسط یک ریاضیدان فرانسوی(پیرورنیه) کشف شد.

  • این نوع اندازه گیری بسیار دقیق تر از خط کش بود.

  • کولیس با شکل و فرم کنونی درسال 1851 توسط جوزف .ار. براون  Josegh.R.Brown  در ایالات متحده امریکا اختراع شد.

  • چندی بعد درادامه  کمپانی  Brown and Sharpبرای تولید این ابزار اندازه گیری دقیق تاسیس شد.

  • در سال 1934 کمپانی ژاپنی میتوتویو    Mitutoyoبا تولید انبوه کولیس وارد عرصه تولید ابزار دقیق شد.

  • میتوتیو اولین بار استفاده از فولاد ضد زنگ را برای ساخت کولیس پیشنهاد داده و کولیس های ضد زنگ که مقاوم در برابر آب و روغن بودند را تولید کرد.

  • به دنبال این موضوع تولید کولیس ساعتی و کولیس دیجیتال نیز آغاز شد.

  • امروزه کولیس هایی با طول 2000 سانتی متر برای کارهای بزرگ درصنعت، تولید میشوند که معضل بزرگ سنگینی آن ها نیز با فن آوری استفاده از فیبرهای کربنی حل شده است. 

 

نحوه کار و کاربرد کولیس چگونه است؟

  • کولیس به دلیل داشتن تنوع و سهولت در اندازه گیری یکی از مهمترین ابزارهای میباشد

  • دقت اندازه گیری آن از خط کش معمولی بسیار بالاتر بوده و در کارگاه های کوچک و بزرگ و آزمایشگاه ها یافت میشود.

  • هرچند میزان دقت کولیس به چگونگی درجه بندی ورنیه آن و یا صفحه نمایشگر بستگی دارد.

  • در صنعت برای اندازه گیری قطر استوانه ها و سیلندر و پیستون و طول وسایل مختلف از انواع کولیس ها با طول های مختلف استفاده میشود.

  • کولیس های ورنیه ،کولیس دیجیتال و کولیس های عقربه ای ابعاد را به طور مستقیم و بادقت بالا اندازه گیری میکنند.

  • برای اندازه گیری به ساده ترین روش قرار دادن شی بین دو فک و ثابت کردن آن به وسیله پیچ است به این صورت که

  • شاخص بزرگ با اعداد روبرو شده و شاخص کوچکی که با یکی از اعداد مترادف شده باشد به عنوان عدد ریز خوانده می شود.

  • برای مشاهده ویدئو آموزشی خواندن کولیس ورنیه به لینک زیر مراجعه کنید:

  • https://www.aparat.com/v/tn4Ie

 

بخش های تشکیل دهنده یک کولیس ساده:

  • 1 فک خارجی برای اندازه گیری ابعاد خارجی از جمله قطر خارجی

  • 2 فک داخلی برای اندازه گیری ابعاد داخلی از جمله قطر داخلی

  • 3 پروب عمق که برای اندازه گیری ارتقاع و عمق به کار گرفته میشود.

  • 4 مقیاس اصلی که تا 1 میلی متر را اندازه میگیرد.

  • 5 مقیاس اصلی برحسب اینچ

  • 6 مقیاس ورنیه که تا 0.1 میلی متر تا 02/0 است.

  • 7 مقیاس ورنیه که دقت با ضریب از اینچ میدهد.

  • 8 گیره برای جلوگیری از حرکت قسمت متحرک و یا آسان کردن حرکت آن

  •  

 

کولیس ورنیه یا ساده      VERNIER CALIPER

                                                                                                                                                                         

  • کولیس ساده قابلیت اندازه گیری قطر داخلی و خارجی را دارند.

  • کولیس های ساده بکارگرفته شده در صنعت 0.02 میلی متر و یا 0.001 اینچ دقت اندازه گیری دارند.

کولیس عقربه ای ( ساعتی) DIAL CALIPER

  • کولیس عقربه ای مشابه کولیس ساده است اما قرائت عدد در کولیس عقربه ای ساده تر است.

  • به این صورت که پس از خواندن عدد از روی خط کش اصلی عدد که عقربه نشان میدهد را به ان اضافه میکنیم. 

  • برای بالارفتن دقت یک پیچ برای ثابت کردن عقربه وجود دارد .

 

کولیس دیجیتال DIGIMATIC CALIPER

  • کولیس های دیجیتال مشابه کولیس های عقربه ای و ساده هستند

  • و به راحتی اندازه را روی صفحه نمایش خود نمایش میدهند.

  • علاوه بر این کولیس های دیجیتال قابلیت تبدیل واحد به سانتی متر،میلی متر و اینچ را دارند .

  • برخی مدل ها میتوانند اندازه های دیفرانسیلی را محاسبه کنند.

  • و دارای حافظه برای اندازه ها هستند این قابلیت برای کارهای دشوار مناسب است که در لحظه نمیتوان عدد روی مانیتور را قرائت کرد.

  • همچنین قابلیت اتصال به کامپیوتر را داشته و داده ها را با اتصال به برنامه های اماری نمایش میدهند و قابل پردازش اند.

  • این کولیس ها مانند کولیس های عقربه ای دارای پیچ هستند.

کولیس داخل سنج  INSIDE CALIPER

  • این نوع کولیس برای اندازه گیری قطر داخلی قطعات استفاده میشود و در انواع ( استاندارد ، میله ای ، کاردی ) می باشد.

  • این مدل از کولیس در نمونه های دیجیتال ، ساعتی و ورنیه ای ساخته می شود .

کولیس فک بلند  LONG JAWS CALIPER

  • کولیس خارجی با فک بلند برای اندازه گیری قطر خارجی استفاده میشود و با دقت بالایی ابعاد بزرگ همچون قطر یک لوله بسیار بزرگ را اندازه گیری میکند.

 

کولیس عمق سنج DEPTH CALIPER

  • این نوع کولیس همان طور که از نامش پیداست ، قابلیت اندازه گیری عمق را در طول های مختلف دارد .

  • کاربرد آن در داخل حفره های عمودی و افقی است و دارای شکل ظاهری صلیبی می باشد .

  • این نوع کولیس در نمونه های ساده ، دیجیتال و عقربه ای ساخته می شود .

  •   

کولیس پایه دار ، کولیس ارتفاع سنج  HEIGHT GAGE CALIPER

  • این نوع کولیس از یک یا دو محور عمودی و یک پایه رومیزی تشکیل شده است و دارای یک شاهین به عنوان شاخص می باشد.

  • قطعه در زیر آن قرار گرفته و ارتفاع آن سنجیده می شود و این مدل از کولیس در طولهای 30 -60 -100 سانتی متر می باشد.

  • نمونه های ورنیه ای ، عقربه ای ، دیجیتال به صورت تک محور و دو محور از این کولیس قابل تهیه است .

 

برند های سازنده کولیس :

  • علاوه بر حضور برند معتبر میتوتویو ژاپن ، برند های اینسایز INSIZE و اکاد ACCUD

  • که هر دو تحت لیسانس کشور اتریش در چین ساخته می شود در ابزار یار موجود و اماده تحویل می باشد .

 

  • ابزاریار به عنوان نماینده فروش محصولات آکاد انواع کولیس را گارانتی و خدمات پس از فروش عرضه می نماید.

  • خرید میتوتویو اصل ژاپن با تضمین اصالت کالا در ابزار یار با عنوان وارد کننده و عاملیت فروش MITUTOYO

  • کولیس های برند شناخته شده اینسایز در ابزار یار با قیمت مصوب نمایندگی فروش INSIZE  ارائه می شود .

تگها : کولیس ساده , کولیس دیجیتال , کولیس ساعتی , کولیس داخل سنج , کولیس خارج سنج , کولیس